Przedwiośnie | inne lektury | kontakt | reklama | studia
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Przedwiośnie

Wizje Polski w „Przedwiośniu”

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Ważnym problemem „Przedwiośnia” jest sprawa narodowa, czyli koncepcje odbudowy polskiej państwowości. W przekroju powieści pojawiają się trzy koncepcje zapewnienia obywatelom dobrobytu:

Koncepcja Szymona Gajowca

Można ją nazwać ewolucyjną w opozycji do rewolucji, lub państwową. Oparta jest na autorytetach Mariana Bohusza, Stanisława Krzemińskiego i Edwarda Abramowskiego. Do podstawowych założeń tej koncepcji należało umocnienie „Polski złożonej z trzech nierównych połówek”, poprzez gruntowne, wprowadzane powoli i stopniowo, reformy. Przede wszystkim ekonomiczne, takie jak wprowadzenie polskiej waluty – złotego. Poza tym istotne były reformy rolne, które miały zmienić strukturę własnościową na wsi.

Gajowiec wierzył we współpracę ponad podziałami w imię budowy młodego państwa, które przez sto dwadzieścia trzy lata nie istniało na mapie Europy. Droga ta jest powolna, ale racjonalna. Pan Szymon wyraźnie zaznacza, że Polska jest dopiero „na starcie”, a jej obywatele muszą cierpliwie znosić wyrzeczenia i biedę. W niedalekiej perspektywie wszystko zostanie im wynagrodzone. Koncepcja ta jest także przesiąknięta wiarą w modlitwę i opatrzność boską nad ojczyzną.

Cezary krytycznie odnosił się do myśli Gajowca: „Polsce trzeba na gwałt wielkiej idei! Niech to będzie reforma rolna, stworzenie nowych przemysłów, jakikolwiek czyn wielki, którym ludzie mogliby oddychać jak powietrzem. Tu jest zaduch. Byt tego wielkiego państwa, tej złotej ojczyzny, tego świętego słowa, za które umierali męczennicy, byt Polski - za ideę! Waszą ideą jest stare hasło niedołęgów, którzy Polskę przełajdaczyli: «jakoś to będzie»!”. Zarzucał rządzącym brak odwagi do „wielkiego czynu”.

Koncepcja komunistyczna Antoniego Lulka

To koncepcja przeciwstawna do państwowej. Młody prawnik nienawidził wszystkiego, co Polskie. Uważał, że klasa robotnicza powinna się zorganizować przeciwko posiadaczom. Za naczelne zło świata uznawał kapitalizm, wyzysk i bogactwo nielicznych. W imieniu najuboższych, ale i najciężej pracujących robotników, konieczne jest przeprowadzenie rewolucji, ponieważ burżuazja nigdy nie odda władzy dobrowolnie. Gdy proletariat osiągnie pełnię władzy możliwe będzie utworzenie społeczeństwa bezklasowego. Takie społeczeństwo jest najwyższym celem ideologii komunistycznej. Nie ma w nim wyzysku, niesprawiedliwości, panuje równość. Lulek cieszy się z każdego niepowodzenia rządu, ma nadzieje na jak najszybszy upadek Polski, by jej terytoria stały się częścią Rosji – państwa komunistycznego.


Cezary sympatyzował z tą koncepcją, ale wytykał jej największe błędy: „Klasa przeżarta nędzą i chorobami może być tylko obiektem czyjejś akcji odrodzeńczej, lecz w żadnym razie nie czynnikiem odradzającym. Chory dotknięty klęską braku kultury nie może przecie ani sam siebie, ani nikogo innego skutecznie leczyć. Tego chorego musi leczyć ktoś świadomy – lekarz”. Otwarcie podważał zdolność klasy robotniczej do przejęcia i sprawowania władzy sprawiedliwej i mądrej. Postulował, by tym, co zjednoczy społeczeństwo była „odrodzona i odradzająca się Polska”, co było sprzeczne z ideologią komunizmu, w której brak było haseł patriotycznych i narodowych.

Koncepcja Seweryna Baryki

Zwana jest także wizją szklanych domów. Nie jest to realny pomysł na Polskę, ale jedynie fantastyczna wizja ojczyzny - arkadyjskiej krainy dobrobytu, opartej na myśli technicznej wielkiego przodka Baryków. Wyobrażenie szklanych domów, wsi miast, a nawet koryt rzek miało zachęcić Cezarego do przyłączenia się do wielkiego zadania - odbudowy państwa polskiego. Fikcyjny Baryka z opowiadania Seweryna, to właśnie Cezary. Wizja ta pełni funkcję symboliczną, ponieważ odzwierciedla marzenia pokoleń Polaków żyjących w niewoli o wspaniałym nowoczesnym państwie, w którym panuje dobrobyt i sprawiedliwość. Także budulec, z którego powstały domy, jest symbolem. Szkło jest czymś czystym i doskonałym, a z drugiej strony jest niezwykle delikatne i kruche. W ostateczności Cezary mając w pamięci wspaniałą wizję przekazaną przez ojca, czuje rozgoryczenie i zawód, gdy na własne oczy przekonuje się, jak wygląda Polska.

strona:    1    2  




Baza studiów
Kim chcesz zostać?

Szybki test:

Koncepcję państwową rozwoju Polski Gajowca możemy nazwać również koncepcją:
a) socjalną
b) rewolucyjną
c) burżuazyjną
d) ewolucyjna
Rozwiązanie

Najwyższym celem ideologii komunistycznej jest wg Lulka:
a) utworzenie społeczeństwa równego
b) utworzenie społeczeństwa niezależnego
c) utworzenie społeczeństwa bezklasowego
d) utworzenie społeczeństwa socjalistycznego
Rozwiązanie

Baryka zarzucał rządzącym:
a) brak integracji społeczeństwa
b) brak wielkiej idei i odwagi
c) zaniedbanie sytuacji włąścicieli ziemskich
d) brak starań o zapewnienie stałych granic państwowych
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Przedwiośnie” – szczegółowe streszczenie
„Przedwiośnie” – streszczenie w pigułce
Geneza „Przedwiośnia”
Czas i miejsce akcji w „Przedwiośniu”
Życiorys Stefana Żeromskiego
Wizje Polski w „Przedwiośniu”
Szczegółowy plan wydarzeń „Przedwiośnia”
Znaczenie tytułu powieści
Historia w „Przedwiośniu”
Interpretacja zakończenia „Przedwiośnia”
Obraz rewolucji w „Przedwiośniu”
Problemy społeczne w „Przedwiośniu”
Funkcja mitu szklanych domów w „Przedwiośniu”
Motywy literackie w „Przedwiośniu”
Filozofia w „Przedwiośniu”
Konstrukcja, kompozycja i narracja „Przedwiośnia”
Problematyka psychologiczna „Przedwiośnia”
Ekranizacje „Przedwiośnia”
Stefan Żeromski - kalendarium twórczości
Najważniejsze cytaty w „Przedwiośniu”
Bibliografia




Bohaterowie
Cezary Baryka – szczegółowa charakterystyka
Seweryn Baryka – charakterystyka
Jadwiga Baryka - charakterystyka
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Przedwiośnia”
Droga życiowa Cezarego Baryki – od niedojrzałego czternastolatka do wciąż niedojrzałego dwudziestoczterolatka





Tagi:
• Charakterystyka Cezarego Baryki • Baryka - charakterystyka • Przedwiośnie Żeromskiego • Żeromski Przedwiośnie • streszczenie Przedwiośnia • Przedwiośnie Żeromski • Stefan Żeromski • Przedwiośnie geneza • Przedwiośnie czas i miejsce akcji • Rewolucja w Przedwiośniu • Przedwiośnie plan wydarzeń • Interpretacja tytułu przedwiośnie • Opracowanie przedwiośnia • cytaty Przedwiośnie • Narracja w Przedwiośniu